Philosophy Of Music (9): Naar een fenomenologische muzikale ethiek

 

Na lang zwoegen is mijn essay voor de tweejaarlijkse wedstrijd van het Nederlands Genootschap voor Esthetica af. Reacties zijn altijd welkom! Voila:

‘Muziek is een onbewuste oefening in metafysica, waarbij de geest niet weet dat hij aan het filosoferen is’[1]

Een leegte. En dan plots, uit het niets een melodie die diep tot in je innerlijke reikt. Een opeenvolging van klanken. Een facet uit een sonate. Een drumpartij in een rocknummer. Een strijkkwartet vol emoties of gewoon één simpele of complexe klank. Ze creëren een bepaalde werkelijkheid, een muzikale werkelijkheid. In dit essay ga ik dieper in op deze groteske mysterieuze sfeer. Een muziekfilosofisch debat is zeer relevant in onze maatschappij, want het maakt duidelijk welke facetten van de wereld de muzikale werkelijkheid blootlegt en vooral wat we ermee kunnen doen. Op een liefdevolle manier behandelt dit domein de mens als een subject met ervaringen en gevoelens. Centraal in het essay staan ervaringen, muzikale ervaringen die elke mens kan meemaken. Door zonder een directe conceptanalyse op een fenomenologische manier naar de muzikale ervaring te kijken, zal ik aantonen dat de muzikale werkelijkheid een enorme waarde heeft. Ik neem u mee in zo’n persoonlijke muzikale ervaring. Vanuit de praktijk van het muziek maken en beluisteren kan je mijn denkproces meevolgen.

Muzikale ervaring

We starten bij de basis. Zet een muziekstuk op dat je liefhebt. Een vreemde leegte, die je daarvoor nog niet had opgemerkt, wordt plots opgevuld door een opeenhoping van verschillende klanken. De muzikale taal overheerst je. De taal wordt zacht opgevangen door zintuigen waarbij het oor een fundamentele rol speelt. Het tot dan onbekende geluid komt op je af. Het uit zich in een muzikale ervaring, een fenomeen op zich. Je begint bepaalde gevoelens te voelen. Je ervaart de rijke muzikale taal, maar je begrijpt ze niet volledig. Het gevoel, de ervaring en de verwondering is één in het moment van het horen van de muziek. Elk van de drie componenten kan je beschrijven op een subjectieve manier. Een aanspraak op objectiviteit is er niet. Zodra je dit doet, verliest de muzikale ervaring zijn essentiële waarde. De ervaring die je nu beleefd, kan niemand anders op dezelfde manier doormaken. Het is belangrijk dat je op geen enkele manier de ervaring op een wetenschappelijk manier bekijkt. Wat je waarneemt is niet de toename van dopamine of de partituur die de muzikale taal weergeeft op papier. Het gaat uitsluitend over jezelf en de subjectieve beleving van de muzikale taal. De muzikale ervaring neemt je volledig in beslag. Ze wordt volledig één met jezelf, je gaat er in op. Het mysterie dringt door vlees en bloed. Deze opname van de muzikale ervaring vertaalt zich in het begrip ‘muzikale mist’.

Muzikale Misten

Misten zijn nevelachtige substanties die je trachten te doordringen, maar die je niet kan aanraken. Ze verdwijnen wanneer je ernaar grijpt. Je loopt op een herfstachtige avond op de straat. Nachtlampen ontwaren de nevelachtige substanties. Ze trekken je volledige aandacht. Je wordt erdoor in verwondering gebracht. Je begrijpt op een bepaalde manier wat de mist is, maar je kan het niet helemaal vatten. Wanneer je de muzikale ervaring ervaart, doordringt het je net op dezelfde manier. De focus ligt volledig bij de muziek en het voelt metaforisch aan, alsof er een lichte nevelachtige substantie je geest binnensluipt. Liefelijk. Je laat het volledig toe. Hou het onderscheid tussen de twee geïntroduceerde basisprincipes goed in het oog. Een muzikale ervaring is de persoonlijke subjectieve beleving van de muziek zelf, terwijl de muzikale mist als het ware de manifestatie is van de muziek in je ervaring. De muzikale mist blijft achter in jezelf, ook al stopt de muziek. Dit is bij de muzikale ervaring niet het geval. Het is een momentopname.

Onderstaande passage illustreert hoe een muzikale ervaring tot uiting kwam op een dag en hoe de muzikale mist zich vastzette als een unieke substantie a.d.h.v. een passionele hereniging van mezelf met de muziek:

Het dal vulde zich langzaam maar zeker met een dikke zware mist. Ik hoorde het geluid op me afkomen met een hoge snelheid. Mijn geest betrad de mist vastberaden zonder enige angst. Elk deeltje van mezelf herenigde zich met het zachte witte mengsel. De omarming had deze keer iets wonderbaarlijks. Een gevoel van overweldiging in een oneindigheid verlamde me. Eerst voelde ik me zweverig. Ik leek te vliegen op de hoge schreden van de bergen. Ik voelde een liefde. Een doordringende liefde. Iets opvallend. Een punt in de duisternis. Het werd groter. Zo groot dat het me zou overvallen en me pijn zou doen, maar het deed geen pijn. De ervaring was zo intens dat het vastberaden een huis bouwde in mijn ziel. De mist woonde in me. Een druppeltje van de muziek bleef eeuwig in me. Het bouwde een huis naast de vele straten die reeds door mijn geest kronkelden. Het was een lieflijk deel van de werkelijkheid in me. Een blijvende harmonie met alles stroomde doorheen mijn gehele lichaam en geest. De geluidstrillingen zorgden elke seconde voor een verder groeiproces. Terwijl de noten zinderden, nestelde de mist zich verder in me. De schoonheid was als een eenzame bloem, bloeiend in een immense weide. Alleen, maar zo mooi dat het de vele andere bloemen op de weide verwonderd achterliet. Er vloeide rillingen door mijn slanke lichaam. Het was een gelukzalig moment. Plots was daar weer die muzikale stilte. De muzikale tonen verdwenen. De mist stopte met groeien maar bleef achter in me. Het huis was klaar. De mistvormers vertrokken. Het geluk bleef eeuwig in mezelf verborgen. Het was mijn geheim. Mijn huisje. Mijn muzikale mist. Mijn verwondering. Mijn muzikale leven.

De interactie tussen de muzikale mist en jezelf blijkt ook in de metafoor van de ketel. Stel je een grote ronde ketel voor waar een ijzeren klep aanhangt. Vergelijk de ketel met een soort zintuig waarmee je muzikale ervaringen opneemt. Als de muziek gehoord wordt zal er een muzikale mist ontstaan rond de ketel en de ervaring zorgt dat de ketel open komt te staan. Zo kan de nevelachtige substantie naar binnensluipen. Wanneer de ervaring afgelopen is sluit de ketel en zet de mist zich voor altijd vast in je binnenste.

Elke muzikale mist die je benadert wordt een deel van jouw. Het stapelt zich op doorheen je leven. Het vormt een muzikaal bewustzijn. De ketel is een soort geheugen waar de verschillende muzikale misten in terecht komen. Het raakt vermengt met andere nevels en vormt een unieke mengeling die heel je leven door word aangevuld. Sommige misten zijn intenser dan andere. Sommige worden vergeten, andere zitten zo diep in jezelf dat ze elke dag weer naar boven komen. Maar elke mist blijft een deel van jezelf. De muziek wordt zo’n belangrijk deel van jezelf dat het verklaart waarom je bepaalde songs elke keer opnieuw fantastisch vindt.

Rol van de muzikant en de componist

Het heerlijke gevoel dat je krijgt wanneer een muzikale mist je overvalt, is moeilijk te beschrijven. Het brengt je in zo’n extase dat zijn oorsprong als één groot mysterie wordt beschouwd. Toch is de inhoud van de mist van ergens afkomstig. Voor je de muzikale ervaring beleeft en de mist wordt toegeëigend, heeft er een lang proces plaatsgevonden om de muzikale taal te creëren. In dit proces speelt de muzikant of componist een cruciale rol.

Muzikanten trachten een rijke muzikale taal te creëren en gebruiken hiervoor emoties, ideeën en overtuigingen. Als ze werken aan een muziekstuk voelen ze een intense verbondenheid met hun werk. Dit uit zich eveneens in een muzikale ervaring. Bij dit proces wordt de muziek een deel van henzelf en zet zich net als bij de luisteraar vast in een muzikale mist. Belangrijk is dat de muzikant, anders als de luisteraar, zelf de oorzaak is van het ontstaan van de muzikale ervaring. Hij kan nooit voorspellen wat zijn ervaring met zijn eigen muziek zal zijn, maar hij legt er vrijwillig bepaalde patronen in. Die patronen verwijzen naar de aangehaalde ideeën, emoties, overtuigingen etc. die ik vanaf nu benoem als ‘Subjectieve muzikale essenties’ (SME’s). Deze SME’s zijn bij elk muziekstuk anders, daarom zijn ze subjectief. Ze worden door de muzikant zelf in de muziek gestoken. Ze zijn door hem gemaakt. Het zijn vrij gekozen kinderen van de muzikant.

Omdat de SME’s vrijwillig zijn gekozen om een muzikale taal te creëren, heeft het gevolgen voor de affirmatie van muziek wanneer de muzikale mist zich nestelt in de muzikant of de luisteraar. Het zorgt ervoor dat de muzikale mist een soort structuur krijgt, een soort inhoud. Het gaat over een waarschijnlijkheidsinhoud die volledig vrijblijvend is. Als de muzikant de bedoeling heeft om een droevig nummer te schrijven steekt hij een bepaalde SME als structuur in de muzikale taal. Dit kan zich uiten in een bepaalde tekstinhoud of een melancholische baslijn. De kans is heel groot dat de muzikale mist die bij de muzikant veroorzaakt wordt heel sterk lijkt op deze SME. De muzikant wil immers zo goed mogelijk zijn ideeën overbrengen. Hij tracht zijn muziekstuk naar zijn hand te zetten en probeert de ervaring die hij er zelf mee heeft te bepalen, door de SME’s systematisch aan te passen. Hij heeft nooit volledige controle over de manier waarop zijn ervaring en de muzikale mist tot uiting komt, maar hij probeert het in ieder geval te manipuleren door de muzikale taal rijker of armer te maken. Op deze manier zitten de SME’s op een manier vast als een structuur in de muzikale mist. Een bewuste muzikant heeft immers als doel zijn eigen schoonheidskind te creëren.

De kans is groot dat we de waarschijnlijkheidsinhoud van de muzikale mist beter begrijpen, als we ons richten tot een willekeurige luisteraar. Als je een muziekstuk opzet en de muzikale ervaring hebt doorgemaakt, zet de muzikale mist zich in je vast. De kans is nu groter dat de muzikale mist bij een treurig nummer een SME zal bevatten die gewild door de muzikant er is in gestopt. Als Thom Yorke van Radiohead in het bekende nummer Creep uit 1992 zingt over een weirdo die niet wordt geaccepteerd in de maatschappij, linken we dit automatisch met bepaalde SME’s zoals maatschappelijke uitsluiting, wat Thom Yorke overigens zelf in zijn muzikale taal heeft gestopt. Omdat muzikanten invloed hebben op de muzikale taal, zijn ze op een indirecte manier betrokken bij onze muziekbeleving en het vastzetten van de muzikale misten. Het is essentieel om op te merken dat dit niet altijd moet gelden. Er kan evengoed een luisteraar zijn, die totaal geen intensiteit met het muziekstuk voelt en een hele zwakke vorm van een muzikale mist ontvangt. Oprechtheid speelt hier een cruciale rol. Als iemand zich oprecht geboeid voelt door een muziekstuk, gaat hij het meermaals opzetten en zal de kans groter zijn dat de SME’s deel worden van zijn muzikale mist. Dit geldt echter ook voor mensen die oprecht iets niet mooi vinden, waardoor de mist minder intens beleefd wordt. De waarde ‘oprechtheid’ is een belangrijk facet dat verder een bepalende rol gaat spelen, maar men kan dit enkel begrijpen door het nieuw concept ‘de muzikale wereldmist’ te introduceren.

Muzikale wereldmist

Muziek is een taal dat je kan voorstellen als een poel van gevoelens, intenties en subjectieve gedachten, die altijd anders spreekt en op een andere manier verrijkend kan zijn. Hieruit volgt dat elke muzikale ervaring kan leiden tot een andere soort mistvorming. Elke persoon op deze blauwe bol maakt de muziekstukken op een andere manier mee. Maar in essentie draait het allemaal om het opnemen van de muzikale misten langs de muzikale ervaringen. Om te weten te komen wat de essentie van de muzikale werkelijkheid is, is het noodzakelijk om al de muzikale misten in rekening te brengen. Elke mogelijke affirmatie van de muziek moet bekeken worden. Dit brengt ons op een oneindige reeks van muzikale misten. De optelsom van al die mogelijke muzikale misten noem ik voortaan ‘de muzikale wereldmist’.

De wereldmist is de objectieve mengeling van alle mogelijke subjectieve misten, die een mens kan ervaren en omwille van geziene redenen eveneens kan maken.[2] Het is epistemologisch oneindig, wat impliceert dat we nooit de volledige inhoud van de mist kunnen vatten. Het is te rijk, te mysterieus en te groot om te begrijpen. De ervaringen zijn allemaal subjectief en daardoor kan enkel de persoon zelf dingen deductief afleiden uit zijn muzikale misten. Toch heeft de wereldmist een aantal objectieve kenmerken. Het is een soort universele wetmatigheid. Het bepaalt fundamenteel de muzikale werkelijkheid. Wat zeker is, is dat de wereldmist ontstaat uit geluiden die op één of andere manier gestructureerd zijn. Die geluiden vormen muzikale noten die genres bepalen van noise tot jazz over pop naar miljoenen andere genres. Een opvallende muzikale mist werd gecreëerd in 1952 toen het muziekstuk 4’33’’ van de avant-gardist John Cage de wereld werd ingestuurd. In dit bijzondere stuk is niets op voorhand vastgelegd. En dit wordt letterlijk genomen. Doorheen het hele stuk doet John Cage 4 min. en 33 sec. niets. Hij laat extreme toeval toe en het muziekstuk ontstaat door toevallige geluiden van de omgeving. Zo zat de voorstelling van het werk live vaak vol met geluiden van hoestende mensen, omgestoten objecten of geluiden van de briesende lucht. Het is duidelijk dat in dit geval niet de componist zelf de SME’s vastlegt in de muzikale taal , maar wel de toevallige omgevingsgeluiden. Dit experiment toont aan dat de grenzen van de muzikale taal niet door de componist zelf worden bepaald, zoals we gewoonlijk dachten. De muzikale taal gaat verder dan de aanwijzingen van de componist. Een toevallig geluid kan mee een muzikale ervaring bepalen en een muzikale mist creëren. Door John Cage weten we dat radicale stilte niet bestaat in de muzikale werkelijkheid. Er is altijd wel een geluid. Ook al is het die kuch in een publiek of het kloppen van je aders in 4’33”. Het is wel belangrijk om een onderscheid te maken tussen de muzikale werkelijkheid en de geluidswerkelijkheid. Het verschil is dat de muzikale werkelijkheid in essentie intentioneel is. Deze werkelijkheid ontstaat pas als de geluiden die erin zitten met een bedoeling ontstaan zijn. Als de componist of muzikant geen intentie heeft om een muziekstuk te schrijven, dan zijn de geluiden geen deel van de muzikale werkelijkheid. De geluiden in 4’33” zijn een deel van de muzikale werkelijkheid, omwille van de intentie die John Cage had voor hij aan het muziekstuk begonnen was. De geluiden zelf zijn natuurlijk volledig toevallig, maar op een zekere manier wel intentioneel. Elk geluid kan m.a.w. in potentie een muzikale mist veroorzaken. Maar het is noodzakelijk dat een subject vooraf de bedoeling heeft om een muzikale taal te creëren. Door zelf 4’33” in rekening te brengen heeft de objectieve wereldmist samenvattend een intentioneel karakter, is het wetmatig bepaald door geluiden uit de werkelijkheid en is het de optelsom van alle mogelijke muzikale misten die ontstaan zijn uit alle mogelijke ervaringen van een subject met de intentionele geluiden.

De wereldmist toont aan dat de geluiden die opgevangen worden, door een intentioneel persoon worden omarmd. Ofwel heeft de muzikant de intentie om een muziekstuk te schrijven en wordt hij daardoor ontroerd, waardoor de muzikale mistvorming plaatsvindt. Ofwel heeft de luisteraar de intentie om het geluid als een deel van de muzikale werkelijkheid waar te nemen en vervolgens als een huis in zich te laten bouwen. Een liefdevol huis. Zoals hierboven vermeld, zal de intensiteit en grootte van de huis afhangen van de mate waarmee de luisteraar zich verbonden voelt met de muzikale ervaring. SME’s worden overgeleverd en de passie wordt zeer intens beleefd. De luisteraar heeft de intentie dat hij de geluiden als muziek wil aanschouwen. Hierdoor verloopt de mistvorming veel minder moeizaam. Dit impliceert dat elke mens een eigen mengeling van misten krijgt, die verbonden is met zijn of haar persoonlijkheid. De geluiden zijn allemaal benaderd met een intentie op opgenomen te worden als een muzikale mist. Het is duidelijk dat het fenomeen van de intentionaliteit van de muziek een speciale rol speelt. De Amerikaanse filosoof John Searle stelde dat intentionaliteit een geestelijke toestand is, die zich richt op voorwerpen of gebeurtenissen in de realiteit.[3] De luisteraar richt zich met andere woorden volledig op de muzikale taal en laat zich zonder instemming van anderen over aan de speciale ervaring, waardoor de muzikale mist op een volledig zuivere manier wordt gevormd. De muziek wordt niet opgenomen omwille van een verlangen dat moet bevredigd worden. Ze wordt opgenomen omwille van de schoonheid van het muziekstuk zelf. Omwille van de mysterie dat erachter zit. Omwille van de erkenning van de levenshouding van de persoon met de aantrekking van het muziekstuk. Omwille van het fenomeen zelf.

Muzikale ethiek

Het fenomeen van intentionaliteit in de wereldmist levert enorm boeiend materiaal voor het opbouwen van een muzikale ethiek. Als we een puur fenomenologische analyse maakten van de wereldmist, zagen we dat elke luisteraar, omwille van het feit dat hij de intentie heeft om de muziek in zich op te nemen, zich volledig laat overnemen door de muzikale taal, zonder inmenging van iets anders. Dit uit zich in een soort oprechtheid, een authenticiteit, een eerlijkheid. Wanneer iemand naar mooie muziek luistert, is hij enkel bezig met de schoonheid en de verbondenheid van zijn persoonlijkheid met het muziekstuk. Hij is trouw aan zijn eigen persoonlijkheid, hij toont zich in zijn eerlijkste gedaante. Hij voelt zich verbonden met zichzelf en de ideeën of emoties die de inhoud vormen van zijn muzikale mist. De luisteraar geeft zich volledig oprecht over aan de muzikale taal. Hij wil er niets bepaald mee bereiken. Het draait enkel om de verbondenheid die hij voelt. Die oprechtheid kan zeer speciaal aanvoelen. Het geeft je plots een besef van volledig jezelf te zijn. De muziek veroorzaakt iets in je, iets pakkend, iets ontroerend. De nevelachtige substantie breidt zich uit in jezelf. De mist zet zich vast, maar het blijft raadselachtig. Je tracht het te grijpen, zonder resultaat.

Het speciale gevoel van oprechtheid gaat vaak gepaard met een besef van onwetendheid of nietigheid. De muziek laat ons beseffen wie we echt zijn, maar we kunnen het eigenlijk niet echt in woorden vatten. We voelen als het ware wie we zijn. We leren ons kennen langs de muzikale taal. We beleven een subjectieve ervaring van oprechtheid. We begrijpen bepaalde dingen beter door de muziek, omdat ze spreekt zonder woorden. De muzikale taal laat vaak dingen zien die we zelfs niet zouden kunnen uitspreken, omdat ze zo gruwelijk of wonderschoon zijn. De muzikale beleving is niet te vatten en kan misschien nog het best uitgesproken worden door een muziekstuk of door het op een literaire manier te beschrijven zoals ik in het begin van dit essay heb geprobeerd. De kunst laat een kennis toe die we nooit met de wetenschap kunnen bereiken. Die kennis toont zich in de ervaring met het muziekwerk. Het zet zich vast als een muzikale mist. Het wordt één met jezelf. Je begrijpt iets zonder te vatten wat je begrijpt. Je bent de oprechtheid zelve. Je beseft dat muziek een belangrijke rol speelt in je leven.

Deze oprechtheid die zich openbaart bij elke muzikale mist biedt een basis voor een nieuwe ethiek. Oprechtheid is een waarde die we al van bij de oude Grieken belangrijk achten. Het is een basis van vriendschap, liefde, samenleven, maar ook van eigenliefde en besef van onwetendheid. Ik wil oprechtheid echter niet opvatten als een ethische deugd. Het gaat hier over een oprechtheid die we fenomenologisch afgeleid hebben uit ervaringen met de muzikale taal. Een waarde die we ontdekken tijdens het luisteren naar of maken van muziek. We ontwaren die oprechtheid in de muzikale taal omwille van een schoonheid die ons benadert. We vinden die schoonheid belangrijk. We voelen er ons als mens toe aangetrokken. Elke mens heeft een vorm van schoonheid nodig en het blijkt uit de ervaringen met muziek dat oprechtheid daar een belangrijke rol in speelt. Om die reden kan men oprechtheid als een ethisch gerechtvaardigde waarde zien. Je beseft je eigen oprechtheid in de muzikale taal, maar ook essentieel die van de ander. Hierdoor respecteer je de ander. Je ziet zijn oprechtheid mede onder ogen. In de muzikale ervaring breidt de oprechtheid zich uit als een liefde voor de ander die het muziekstuk heeft gemaakt. Je voelt een bepaalde verwondering voor de ander. Hij maakt iets dat ontroert, maar je vat niet volledig wat. Het hele proces van het maken van de muzikale taal tot de mistvorming heeft een karakter van oprechte verbondenheid.

Die oprechte verbondenheid met een eindeloze verwondering is een ethische waarde die ik zou willen vooruitschuiven als de kern van de muzikale ethiek. De muzikale ethiek raakt het essentiële liefdesaspect van de mens. We nemen de ander niet in ons op omwille van zijn nuttigheid om er andere doelen te bereiken. We zien de ander als een doel op zichzelf. Als een schoonheid op zichzelf, zoals we de muzikale taal zien als een schoonheid op zichzelf. Hierdoor begrijpen we elkaar en onszelf beter, alsook de wereld. De muzikale taal verbindt ons allen in een melodische ethiek.

Muzikale samenleving

Ik pleit ervoor om deze muzikale ethiek te nestelen in een muzikale samenleving, waar de muziek samen met andere kunsten een essentiële rol speelt. In de hedendaagse kapitalistische consumptiemaatschappij moet alles geld opleveren. Alles kent zijn economische waarde. Daarom is een nieuwe ethiek nodig. De menselijke intrinsieke waarden dreigen te vervallen. Er is nood aan nieuwe invalshoeken. Ik heb geprobeerd in dit essay aan te tonen dat de muziekfilosofische weg een oplossing kan bieden. We kunnen leren van de muziek om oprecht in het leven te staan, om liefde te voelen en te krijgen, om intrinsieke menselijke waarden hoog te houden. De muzikale samenleving is een ethisch ideaal, maar ook een esthetisch ideaal. Het is een maatschappij waar de schoonheid van dingen zelf een sterke ethische waarde meekrijgt. Mensen worden esthetisch opgevoed. Al van jonge leeftijd wordt schoonheid van de dingen meer benadrukt dat de geldwaarde ervan. Men gebruikt hierdoor de dingen niet meer op de manier waarmee sommigen er vandaag mee omgaan. De dingen zelf komen op de eerste plaats, niet de doelen die ermee worden bereikt.

De muziek wordt in die samenleving niet enkel als ontspanning gezien na het werk. Het is een permanent deel van de maatschappij. Het leert ons onthouden wie we zijn. Keer op keer voelen we de oprechtheid en rijke emoties. We voelen ons veel beter thuis in de samenleving. We merken elke keer weer die verbondenheid, de verwondering en het liefdevolle. Muzikale culturen zullen zich zoals nu ontwaren in de samenleving. Maar ze worden veel belangrijker. Ze worden dagelijks rijkelijk bemoedigd. We voelen ons allemaal verbonden en kunnen allen oprecht onszelf zijn. We zullen hoogstwaarschijnlijk gelukkiger zijn. We hebben meer zelfkennis en schoonheid. De ethiek wordt esthetisch beleefd op een intense, menselijke en emotionele manier. De wereldmist wordt rijkelijk gevuld. Muziek wordt verwondering. Verwondering wordt liefde. Liefde wordt oprechtheid. Mijn pleidooi is een voorstel. Een liefdevol voorstel. Een voorstel dat ik met een intense passie zou willen delen met de medemens. Waar de essentie van een muzieknoot melodisch doorklinkt, geraken we in vervoering. De subjectieve vervoering die me in dit essay bracht naar een oprechtheid als basis voor een muzikale ethiek. Ik hoop hiermee andere te inspireren en te laten nadenken over de waarde van muziek in onze samenleving.

‘Waar woorden tekort schieten spreekt de muziek.’[4]


[1] Arthur Schopenhauer in WWV 1, paragraaf 52, p.398, Nederlandse vertaling van Hans Driessen, Wereldbibliotheek, Amsterdam.

[2] Zie alinea ‘Rol van de muzikant/componist’

[3] Uiteengezet in zijn werk ‘Intentionality – An essay in the philosopy of mind’.

[4] Citaat van Hans Christian Andersen

Tomas.

Advertenties

Over toke300

Musician , Philosopher, Writer, ...
Dit bericht werd geplaatst in Philosophy Of Music. Bookmark de permalink .

Een reactie op Philosophy Of Music (9): Naar een fenomenologische muzikale ethiek

  1. Grondig uitgelegd, geweldig verwoord. Subliem.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s