Philosophy Of Music (3): Wat is muziekfilosofie? (Thema: Other)

Ik merk vaak dat mensen nog nooit van muziekfilosofie hebben gehoord. Filosoferen over muziek? Wat is dat juist? Ik wil met dit blogbericht weergeven welke verschillende domeinen/thema’s actueel zijn in de muziekfilosofie. Ik baseer me hier vooral op ‘Themes in The Philosophy of Music’ van Stephen Davies en ‘The Aesthetics of Music’ van Roger Scruton, twee belangrijke overzichtswerken in dit vakgebied. Uiteraard is deze indeling niet vaststaand en kan er veel kritiek op worden gegeven.

Ontologie: metafysica van de muziek: Hier staat de fundamentele vraag ‘Wat is muziek?’ centraal. Er wordt gezocht naar de fundering van muzikale werken en er wordt veel ingegaan op het verschil tussen geluid en muziek of stilte en muziek. Ook de invloed van nieuwe technologieën in moderne tijd hebben invloed op deze funderingsvraag. In hoeverre verschilt de ontologie van dj-set met die van een live-band? Is er misschien sprake van meerdere funderingen? Is muziek een werkelijkheid op zich? Kan men muziek enkel horen? Kunnen doven muziek op een andere manier waarnemen? Welke verschillende muziekstukken bestaan er?…

Melody and Tone: Welke tonen zijn mogelijk in een muziekstuk ? Welke tonen hebben de meeste harmonie in zich? Wat is de verhouding tussen structuur en tonen? Wat is een melodie? Hoe verhouden tonen zich tot een melodie?…

Imagination: Hoe komt muziek tot stand? Is verbeelding belangrijk bij muziek? Welke relatie heeft muziek met de werkelijkheid? Welke fantasieën kan muziek opwekken?…

Content: Wat is de inhoud van een muziekstuk? Kan men kennis hebben over muziek? Levert muziek ook andere kennis op?…

Structure: Wat is de structuur/vorm van muziek? Welke structuren worden het meest gehanteerd? Welke zijn atypisch? Wat is de verhouding tussen de tekststructuur en de instrumentale structuur?…

Rhythm: Hoe essentieel is ritme in muziek?…

Sound: Wat is geluid? In hoeverre is geluid een kwaliteit dat men aan een object toekent? In hoeverre verschilt geluid van dingen als kleur, reuk of smaak?…

Analyse: Hoe kan men een muziekstuk analyseren? Wat is de beste methode hiervoor? Kan men muziek wel analyseren?…

Function: Wat is de functie van muziek? Kan men leven zonder muziek? Wat drukt muziek precies uit? Waarom begonnen mensen muziek te maken? Is muziek troostend ? Is muziek narratief of enkel expressief? …

Experience: Hoe kan men muziek beleven? Hoe belangrijk is een muziekervaring voor iemand zijn leven? Vat iedereen muziek persoonlijk op? Hoe belangrijk is liefde en waardering (voor bv. de mens of natuur) bij muziekbeleving? Is de subjectieve ervaringswijze het belangrijkste?…

Interpretation: Hoe kan men muziek interpreteren? Wat is de betekenis van muziek? Is de ene interpretatie juister dan de andere? Is de luisteraar genoodzaakt om de componist zijn intentie te kennen?…

Performance: Wat is de authenticiteit van een muzikaal werk? Hoe wordt het muzikaal werk gerepresenteerd? Wat is verschil tussen het publiek en de performer, kan men altijd dit onderscheid maken? Wat is de invloed van de radio (of andere commerciële middelen) op de performance van een muzikaal werk?…

Expression: Is muziek een taal van emoties? Hoe worden gedachten/gevoelens omgezet in een muzikaal werk? Is het vooral de tekst dat de gevoelens expliciteren of eerder de instrumenten? Brengt extreme muziek extreme gevoelens/gedachten met zich mee? Welke gevoelens zijn overheersend bij muzikale beleving? Werkt muziek therapeutisch? Is muziek niet ook deels onverklaarbaar?…

Appreciation: Hoe wordt muziek geëvalueerd? Wat is de waarde van muziek in algemeen? Wat is schoonheid in muziek? Is het ene muziekstuk waardevoller dan het andere?  Hoe verhoudt muziek zich tot andere kunsten zoals bv. dans, schilderkunst of film? Wat maakt andere kunsten meer of minder waardig? Is een muziekkenner zijn appreciatie geloofwaardiger dan een gewone luisteraar? Bestaat er zoiets als goede smaak, smaakoordeel? Bestaat er goede muziek of slechte muziek? Hoe kan men kritiek hebben op muziek?…

Culture: Is muziek iets typisch menselijk? Hoe verhoudt de muziekcultuur zich tot de maatschappij? Kan muziek vrij zijn van macht? Verandert de muziek naarmate de maatschappij verandert? Wat zijn de kenmerken van een eventuele muziekcultuur? Vertelt muziek iets over de maatschappij/cultuur? Hoe belangrijk kan muziek zijn in de politiek? Hoe wordt muziek in onze cultuur beleeft? Wat vertellen andere delen van de cultuur (zoals de schrijverskunst) over muziek? Wat vertelt de cultuur ons niet over muziek ?…

Other: Al wat niet in bovenstaande categorieën past, maar toch filosofisch over muziek gaat, kan men bij ‘Other’ plaatsen.

Over het bovenstaande is er immens veel gepubliceerd en kan men nog veel meer schrijven. Veel domeinen verlopen in de literatuur door elkaar en hebben duidelijke raakvlakken met vakgebieden als musicologie, muziektherapie, geschiedenis, kunstwetenschappen, literatuur… Omdat ik er zelf nog veel te weinig van ken, ben ik er zeker van dat veel meer thema’s kunnen worden toegevoegd. Het wordt meestal veel duidelijker waarover het juist gaat wanneer men in detail gaat werken. Mijn doel is om hier een bijdrage aan te leveren en een meer persoonlijke vertelling te geven over wat muziek voor mij betekent en met mij doet. Ik zie muziekfilosofie vooral als een vorm van subjectieve literatuur. Een vorm van mens worden. Ik wil eerder beschrijven dan verklaren. Ik zal proberen om elke post te linken met een bovenstaand thema, kwestie van wat eenvoudige structuur te creëren. Hier is natuurlijk discussie over mogelijk. Reacties en kritische bedenkingen zijn dan ook meer dan welkom!

Geniet vooral van de muziek zou ik zeggen.

Tomas

Function of music is to release us from the tyranny of conscious thought

P.S.: Mijn post over Adorno zou bij het thema ‘Appreciation + Culture’ kunnen worden geplaatst terwijl het bericht over Kierkegaard en Elliot Smith misschien het beste onder  ‘Interpretation’ valt.

Advertenties

Over Tomas Serrien

Musician , Philosopher, Writer
Dit bericht werd geplaatst in Philosophy Of Music. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s